Echo From Beyond

Dit was geen experiment van één nacht. Elk beeld in de serie vergt uren van iteratie. Woudt begeleidt het proces bij elke stap, bijsturend, verwerpend, verfijnend. De onvoorspelbaarheid van AI is onderdeel van de methode, maar de uiteindelijke beslissing is altijd de zijne. De machine doet voorstellen. De kunstenaar beslist.

De naam van het project weerspiegelt de aard ervan. "Echo" verwijst naar het fotografisch archief, beelden die nagalmen uit het verleden. "Beyond" verwijst naar wat voor ons ligt, het terrein dat niet met een camera alleen bereikt kon worden.

Thema's en intentie

Echo from Beyond onderzoekt de ruimte tussen fotografie en verbeelding. Elk beeld bevindt zich op de grens van herkenning en twijfel. Is het een foto? Is het samengesteld? Is het getekend? Woudt is minder geïnteresseerd in het beantwoorden van deze vragen dan in het openhouden ervan.

Het werk deelt het visuele DNA van zijn fotografische praktijk: monochroom, hoog contrast, minimaal, met een sterk gevoel voor vorm en textuur. Het clair-obscur dat door al zijn werk loopt, geworteld in Rembrandt en verfijnd door jaren studiopraktijk, is ook hier aanwezig. Maar de onderwerpen zijn anders. Figuren rijzen op uit landschappen die niet bestaan. Architectuur buigt. Natuur neemt vormen aan die zweven tussen het organische en het onmogelijke.

Psychedelische ervaringen spelen een directe rol. Woudt heeft openlijk geschreven over de invloed van deze ervaringen op zijn creatieve proces, en beschrijft ze als momenten die de grens tussen interne en externe waarneming oplossen. In Echo from Beyond vinden deze toestanden voor het eerst visuele uitdrukking. Het werk illustreert geen psychedelische ervaring. Het vertaalt de logica van die toestanden, de gelaagdheid, de vloeibaarheid, het gevoel dat vertrouwde vormen verborgen structuren bevatten, naar stilstaande beelden.

De keuze om in zwart-wit te werken is weloverwogen. Kleur zou de beelden verankeren in een specifieke werkelijkheid. Zonder kleur wordt de kijker de vorm, textuur en atmosfeer ingetrokken. De afwezigheid van kleur creëert hetzelfde effect als in Woudts fotografie: het verwijdert het letterlijke en nodigt uit tot projectie.

Kijkers reageren anders op deze werken dan op zijn foto's. Ze nemen meer tijd om te kijken. Ze stellen meer vragen. Sommigen worden aangetrokken door beelden die voor foto's zouden kunnen doorgaan. Anderen geven de voorkeur aan beelden die dat duidelijk niet kunnen. Deze onzekerheid, dit productieve ongemak, is onderdeel van wat het project verkent. Zoals Woudt heeft opgemerkt: "Misschien is de echte vraag niet of AI kunst kan maken, maar hoe het onze perceptie van onszelf als makers verandert."

Werken met AI

Het proces begint met een innerlijk beeld. Een gedachte, een herinnering, een residu van een droom of ervaring. In zijn fotografische praktijk zou Woudt een persoon, een landschap of een object voor zijn camera nodig hebben. Hier begint hij met niets zichtbaars. De eerste stap is altijd taal: aan AI beschrijven wat hij in zijn hoofd ziet.

Van daaruit beginnen de iteraties. AI genereert mogelijkheden. Woudt selecteert, past aan, verwerpt en verfijnt. Zijn fotografisch archief, bestaand uit duizenden beelden gemaakt over meer dan dertien jaar, wordt vervolgens ingeweven. De texturen, tonale kwaliteiten en formele handtekeningen van zijn bestaande werk worden ingebed in het nieuwe beeld. Het resultaat draagt het DNA van echte foto's zonder er een te zijn.

Dit proces kan vele uren in beslag nemen voor een enkel werk. Het vraagt dezelfde aandacht en redactionele strengheid als zijn fotografie, misschien meer. De vrijheid van werken zonder fysieke beperkingen brengt eigen uitdagingen met zich mee. Zonder de begrenzingen van licht, ruimte en tijd moet de kunstenaar zijn eigen discipline opleggen. Woudt beschrijft de paradox: "Deze verschuiving heeft me een vrijheid gegeven die ik nooit eerder had ervaren. Als fotograaf had ik altijd iets voor me nodig. Met AI kan ik vanuit niets creëren, bijna zoals een schilder dat doet met een leeg doek. Toch roept deze vrijheid een vraag op: als mijn hand minder zichtbaar wordt, behoort het beeld dan nog steeds tot mij?"

Voor Woudt is het antwoord ja. AI is het instrument, niet de auteur. "AI is niet de kunstenaar," heeft hij geschreven. "Het is slechts het bord waarop ik doorspeel. De verhalen en keuzes zijn nog steeds van mij, maar het bord stelt me in staat nieuwe vragen te stellen."

De werken

Elk beeld in Echo from Beyond is uniek. Er zijn geen edities. Elk werk bestaat als een enkel stuk, opeenvolgend genummerd (Echo 9, Echo 10, Echo 25, enzovoort). Dit onderscheidt het project van Woudts fotografische edities, die doorgaans in gelimiteerde oplagen worden geproduceerd.

De prints worden gemaakt met Piezography Pro inkten op Awagami Bizan Medium White, een handgemaakt Japans papier. Het bewuste contrast tussen geavanceerde digitale creatie en eeuwenoud papier is essentieel voor de identiteit van het werk. De fijnheid en textuur van het Japanse papier voegen een fysieke kwaliteit toe die weerstand biedt tegen de veronderstelde kilte van AI-gegenereerd beeldmateriaal.

Het printen wordt verzorgd door Studio Luc Brefeld. Formaten variëren van ansichtkaartformaat tot grootschalige werken van 150 x 200 cm, met beschikbare formaten waaronder A5, A4, A3, A2, 60 x 80 cm en 150 x 200 cm.

Twee boekpublicaties zijn in ontwikkeling via 1605 Publishers. Het eerste, Echo from Beyond, presenteert het kernoeuvre. Het tweede, Yaxché, voert het project naar een specifiek verbeeld landschap: een groene kathedraal van ranken en nevel, geworteld in jeugdverbeelding en Maya-kosmologie. In de Maya-traditie verbindt de Yaxché, de heilige ceiba-boom, de hemel, de aarde en de onderwereld. Voor Woudt werd het het symbool van een innerlijke wereld die hij sinds zijn kindertijd met zich meedraagt, een plek die zowel oeroud als verzonnen is, nu visuele vorm gegeven door AI en zijn fotografisch archief.

Tentoonstellingen en pers

Echo from Beyond debuteerde in september 2024 met een solotentoonstelling bij Jaeger Art in Berlijn, waar drie van de vier werken op de openingsavond werden verkocht. De tentoonstelling liep tot november 2024. Een selectie uit het project werd vervolgens getoond op de kunstbeurs The Phair in Turijn (mei 2025) met Jaeger Art Berlin, de eerste keer dat Woudts AI-gestuurde werken en traditionele fotografie naast elkaar werden gepresenteerd.

Verdere tentoonstellingen omvatten In the Pink Fine Art Photo Gallery in de Algarve, Portugal (2025), waar Echo from Beyond-werken werden getoond naast selecties uit Champions en het studiowerk, en Alzueta Gallery in Barcelona (2026).

Het project is belicht in interviews en artikelen in Algarve Magazine, Professional Photo Magazine, Communication Arts en op Woudts Substack-nieuwsbrief Studio Notes. Werken uit de serie zijn verkrijgbaar via Jaeger Art Berlin, Jackson Fine Art (Atlanta), Fahey/Klein Gallery (Los Angeles), Bildhalle (Zürich/Amsterdam) en rechtstreeks via Studio Woudt in Alkmaar.

Reflectie

Woudt ziet Echo from Beyond als een noodzakelijke uitbreiding van zijn praktijk. Geen vertrek vanuit de fotografie, maar een erkenning dat sommige beelden niet met een camera gemaakt kunnen worden. Het project bevindt zich in de ruimte tussen zijn fotografische verleden en een onbekende toekomst, dezelfde spanning die zijn werk van begin af aan heeft aangedreven.

Wat begon als een schetsboek is uitgegroeid tot een volwaardig oeuvre dat zowel de kunstenaar als zijn publiek uitdaagt. Kijkers nemen meer tijd met deze beelden. Ze stellen andere vragen. De vertrouwde visuele taal van Woudts fotografie is aanwezig, maar de grond is verschoven. Iets is herkenbaar. Iets is het niet. Het is precies deze onzekerheid die het werk zijn lading geeft.

Het project is doorlopend. Nieuwe werken worden periodiek uitgebracht, elk uniek. Het archief groeit. De vragen vermenigvuldigen zich. Voor Woudt is dat het punt. "Ik ben ervan overtuigd," heeft hij geschreven, "dat het spel nog maar net is begonnen."